Evde Bakım Maaşı ve 65 Yaş Aylığına Ocak Zammı! Hesap Nasıl Yapılacak?

Yeni yıla sayılı haftalar kala milyonlarca hanenin gözü sosyal yardım ödemelerindeki ocak zammına çevrildi. Evde bakım yardımı alan aileler, engelli aylığı ve 65 yaş aylığı alan vatandaşlar ile dul ve yetimler, hesaplarına yatacak yeni tutarı merak ediyor. Bu ödemelerin tamamı ocak ayında artacak, ancak hepsi aynı yöntemle hesaplanmıyor. Kesin rakamlar için aralık ayı enflasyonunun açıklanması beklenecek. İşte ödeme ödeme zammın nasıl belirleneceği.

Belirleyici olan memur maaş katsayısı

Evde bakım yardımı, engelli aylığı ve 65 yaş aylığı doğrudan memur maaş katsayısına bağlı. Memur maaşlarına zam geldiğinde katsayı yükseliyor ve bu ödemeler de aynı oranda artıyor. Bu nedenle söz konusu yardımların zammını memur zammı belirliyor.

Memur zammı ise iki parçadan oluşuyor: toplu sözleşmede kararlaştırılan oran ve yılın ikinci yarısında oluşan enflasyon farkı. Ocak 2027 için toplu sözleşme zammı yüzde 5. Temmuz-aralık dönemindeki enflasyon, bu dönem için verilen yüzde 7'lik zammı aşarsa aradaki fark da eklenecek.

Zam oranı için hangi rakamlar konuşuluyor?

Temmuz, ağustos ve eylül enflasyonu açıklandı. Geriye ekim, kasım ve aralık kaldı. Farklı kurumların yıl sonu tahminlerine göre hazırlanan senaryolarda memur zammı yüzde 7 ile yüzde 8,66 arasında hesaplanıyor. Bu senaryolardan hangisi gerçekleşirse evde bakım yardımı, engelli aylığı ve yaşlı aylığı da o oranda artacak. Kesin oran, aralık ayı enflasyonunun ocak ayının ilk günlerinde duyurulmasıyla belli olacak.

Evde bakım yardımı

Evde bakım yardımı, ağır engelli yakınına evinde bakan kişilere her ay ödeniyor. Yardımdan yararlanmak için bakıma ihtiyaç duyan kişinin sağlık kurulu raporunda tam bağımlı olduğunun belirtilmesi ve hanede kişi başına düşen gelirin net asgari ücretin üçte ikisinden az olması gerekiyor. Tutar memur maaş katsayısına göre hesaplandığı için ocak ayında yeniden belirlenecek. Yeni rakam henüz kesinleşmedi.

Engelli aylığı

Engelli aylığı, engel oranına göre iki ayrı tutarda ödeniyor. Yüzde 40 ile 69 arasında engeli bulunanlar ile yüzde 70 ve üzerinde engeli bulunanlar farklı aylık alıyor. Her iki grup için de yeni tutar, katsayı artışının netleşmesiyle hesaplanacak.

65 yaş aylığı

Yaşlılık aylığı olarak da bilinen bu ödeme, 65 yaşını doldurmuş, sosyal güvencesi bulunmayan ve gelir şartını karşılayan vatandaşlara veriliyor. Hanede kişi başına düşen gelirin net asgari ücretin üçte birinden az olması aranıyor. Bu aylık da memur maaş katsayısına bağlı olduğu için ocak ayında aynı oranda artacak.

Dul ve yetim aylığında hesap farklı

Dul ve yetim aylıklarında zam, vefat eden sigortalının hangi statüde olduğuna göre değişiyor:

SSK ve Bağ-Kur'dan bağlanan ölüm aylıkları: Emekli aylıklarına uygulanan altı aylık enflasyon oranı kadar artıyor.

Emekli Sandığı'ndan bağlanan dul ve yetim aylıkları: Memur emeklilerine uygulanan toplu sözleşme zammı ve enflasyon farkı kadar yükseliyor.

Bu nedenle aynı ay içinde iki farklı dul aylığına iki farklı oranda zam yapılması mümkün.

Zamlı ödemeler ne zaman yatacak?

Aralık enflasyonu ocak ayının ilk günlerinde açıklandıktan sonra yeni katsayı ve tutarlar resmen duyurulacak. Engelli ve yaşlı aylıkları her ay düzenli olarak ödendiği için zamlı tutar ocak ödemesiyle birlikte hesaplara geçecek. Evde bakım yardımı ise her ayın ortasına doğru yatırılıyor. Ocak ayındaki ödeme yeni tutar üzerinden yapılacak.

Asgari ücret zammı hak sahipliğini etkileyebilir

Dikkat edilmesi gereken bir nokta daha var. Evde bakım yardımı ve 65 yaş aylığında gelir sınırı net asgari ücrete göre belirleniyor. Asgari ücret ocak ayında arttığında bu sınır da yükseliyor. Geliri sınırın biraz üzerinde olduğu için başvurusu reddedilen haneler, yeni yılda gelir şartını karşılar hâle gelebiliyor. Bu durumdaki ailelerin ocak ayından sonra yeniden başvurması öneriliyor.

Başvuru nereye yapılıyor?

Evde bakım yardımı için Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerine ya da sosyal hizmet merkezlerine, engelli ve yaşlı aylığı için ise ikamet edilen yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na başvuruluyor. Mevcut hak sahiplerinin zam için ayrıca bir işlem yapmasına gerek yok. Artış ödemelere otomatik olarak yansıtılıyor.