Ekimde Kira Zammı Yüzde 31,49 Oldu! 20, 25 ve 30 Bin TL Kira Ne Kadar Olacak?

Kira sözleşmesi ekim ayında yenilenen milyonlarca kiracı ve ev sahibi için yeni dönemin zam oranı kesinleşti. Türkiye İstatistik Kurumu'nun eylül ayı enflasyon verilerini açıklamasıyla birlikte ekim ayında uygulanabilecek en yüksek kira artış oranı yüzde 31,49 olarak belirlendi. Bu oran hem konutlar hem de iş yerleri için geçerli.

TÜİK verilerine göre eylül ayında tüketici fiyatları aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 arttı. Kira artışında ise yıllık enflasyon değil, tüketici fiyat endeksinin on iki aylık ortalamalara göre değişimi esas alınıyor. Eylül ayında sözleşme yenileyenler için bu oran yüzde 31,79'du; ekimde küçük de olsa bir gerileme yaşandı. Geçen yılın aynı ayında tavan yüzde 38,36 düzeyindeydi.

Kira zammı nasıl hesaplanıyor?

Kira artışının yasal dayanağı Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesi. Bu maddeye göre yenilenen kira döneminde yapılacak artış, bir önceki kira yılındaki tüketici fiyat endeksinin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemiyor. Konut kiralarında bir dönem uygulanan yüzde 25'lik geçici sınır Temmuz 2024'te sona erdiği için artık konut ve iş yeri ayrımı yapılmıyor.

Hesap oldukça basit: Mevcut kira bedeli açıklanan oranla çarpılıyor, çıkan tutar eski kiraya ekleniyor.

Örnek hesaplamalar

Ekim ayında sözleşmesi yenilenen kiracılar için farklı kira bedellerine göre ödenecek en yüksek tutarlar şöyle:

15 bin lira kira: Artış 4 bin 723 lira 50 kuruş, yeni kira en fazla 19 bin 723 lira 50 kuruş.

20 bin lira kira: Artış 6 bin 298 lira, yeni kira en fazla 26 bin 298 lira.

25 bin lira kira: Artış 7 bin 872 lira 50 kuruş, yeni kira en fazla 32 bin 872 lira 50 kuruş.

30 bin lira kira: Artış 9 bin 447 lira, yeni kira en fazla 39 bin 447 lira.

40 bin lira kira: Artış 12 bin 596 lira, yeni kira en fazla 52 bin 596 lira.

Ev sahibi daha fazlasını isteyebilir mi?

Açıklanan oran bir tavan. Ev sahibi ile kiracı daha düşük bir oranda anlaşabilir, ancak ev sahibi kiracıyı bu oranın üzerinde zam ödemeye zorlayamaz. Sözleşmede daha yüksek bir artış oranı yazılmış olsa bile, yasal sınırı aşan kısım geçersiz sayılıyor. Kiracı, tavanın üzerinde talep edilen artışı ödemek zorunda değil; yasal oranda hesapladığı yeni kirayı ev sahibinin hesabına yatırması yeterli oluyor.

Bunun bir istisnası var. Aynı evde beş yılını dolduran kiracılar için ev sahibi, kiranın emsallere göre yeniden belirlenmesi amacıyla kira tespit davası açabiliyor. Bu davada mahkeme, bölgedeki benzer evlerin kirasını, evin durumunu ve enflasyon oranını birlikte değerlendirerek yeni bedeli belirliyor. Beş yıl dolmadan açılan davalarda ise mahkeme yasal tavanla bağlı kalıyor.

Kiracıların dikkat etmesi gerekenler

Zam oranı sözleşmenin yenilendiği aya göre belirleniyor. Yani sözleşmesi ekimde yenilenen kiracıya yüzde 31,49 uygulanırken, kasımda yenilenecek sözleşmeler için kasım ayının başında açıklanacak yeni oran geçerli olacak. Yıl içinde ikinci bir zam yapılamıyor.

Kira ödemelerinin banka ya da PTT üzerinden yapılması ve açıklama bölümüne hangi ayın kirası olduğunun yazılması, olası anlaşmazlıklarda kiracının elini güçlendiriyor. Ev sahibiyle zam konusunda uzlaşılamadığında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu. Arabuluculuk görüşmelerinde taraflar çoğu zaman mahkemeye gitmeden orta bir noktada buluşabiliyor.

Ev sahipleri açısından ise bir başka hatırlatma: Yıllık kira geliri istisna tutarını aşanların mart ayında beyanname vermesi gerekiyor. Artan kiralarla birlikte beyanname verecek mülk sahibi sayısının da yükselmesi bekleniyor.