Merkez Bankası Faiz Kararı İçin Geri Sayım! Kredi ve Mevduatta Ne Olacak?

Kredi çekmeyi düşünenden birikimini vadeli hesapta tutana, esnaftan ev almak isteyene kadar herkesin merak ettiği karar için geri sayım başladı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, ekim ayı toplantısını 22 Ekim Perşembe günü yapacak. Karar saat 14.00'te kamuoyuna duyurulacak. Eylül ayı enflasyon verilerinin açıklanmasının ardından piyasada indirim beklentisi güç kazandı.

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan başkanlığında toplanan kurul, son toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit bırakmıştı. Aynı toplantıda gecelik borç verme faizi yüzde 40'ta, gecelik borçlanma faizi yüzde 35,5'te tutuldu.

Piyasa ne bekliyor?

Piyasada 22 Ekim toplantısı için 100 ila 200 baz puan arasında bir indirim beklentisi oluşmuş durumda. Alman bankası Commerzbank ile ABD'li Citigroup'un ekonomistleri, politika faizinin 100 baz puan indirilerek yüzde 36'ya çekilebileceğini öngörüyor. Citigroup, yıl sonu için politika faizi tahminini yüzde 35 düzeyinde koruyor.

Merkez Bankası'nın son karar metninde yer alan "Aylık dalgalanmalara karşın, son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergeler enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine işaret etmektedir" cümlesi de indirim bekleyenlerin dayanak noktası oldu.

Enflasyon cephesinde tablo

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre eylül ayında tüketici fiyatları aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 arttı. Çekirdek göstergeler de yıllık bazda yüzde 30'un altına indi. Geçen aylarda enflasyonu yukarı çeken gıda grubunda yıllık artış yüzde 27,62'ye geriledi. Bu tablo, faiz indirimi için alan açan en önemli gelişme olarak görülüyor.

Öte yandan riskler de masada. Petrol fiyatları 100 doların üzerinde seyrediyor. Orta Doğu'daki gerilimler enerji maliyetleri üzerindeki baskıyı canlı tutuyor. ABD Merkez Bankası'nın eylülde faiz artırması ve diğer büyük merkez bankalarının sıkı duruşu da gelişmekte olan ülkelerin hareket alanını daraltıyor. Bu nedenle kurulun temkinli davranıp faizi sabit tutması da ihtimal dışı görülmüyor.

Faiz inerse kredi çekecekler için ne değişir?

Politika faizi, bankaların para bulma maliyetini belirlediği için kredi faizlerini doğrudan etkiliyor. İndirim kararı çıkarsa ihtiyaç, taşıt ve konut kredisi faizlerinde kademeli bir gerileme beklenebilir. Ancak bu etki bir günde ortaya çıkmıyor; bankalar oranlarını haftalar içinde güncelliyor. Ayrıca kredi büyümesine yönelik sınırlamalar sürdüğü için kredi faizleri çoğu zaman politika faizinden daha yavaş iniyor.

Uzmanlar, büyük tutarlı ve uzun vadeli bir kredi kullanmayı planlayanların kararın ardından birkaç bankadan teklif alarak karşılaştırma yapmasını öneriyor. Sabit faizli kredilerde sözleşme anındaki oran vade sonuna kadar değişmediği için zamanlama önem taşıyor.

Parası mevduatta olanları ne bekliyor?

Faiz indirimi, birikimini vadeli hesapta değerlendirenler için getirinin azalması anlamına geliyor. Başkan Karahan'ın Meclis'te yaptığı sunuma göre yıl içinde yüzde 49'lara kadar çıkan mevduat faizleri eylül sonu itibarıyla yüzde 43 dolayına geriledi. Politika faizinde yeni bir indirim, bu oranların bir miktar daha aşağı gelmesine yol açabilir.

Bu nedenle vadesi toplantıdan önce dolan mevduat sahipleri, mevcut oranı daha uzun süre sabitlemek için vade seçeneklerini gözden geçiriyor. Bankaların yeni müşterilere sunduğu "hoş geldin" faizleri ile standart oranlar arasında ciddi fark bulunduğundan, vade yenilemeden önce birkaç bankanın teklifine bakmak kazancı artırabiliyor. Mevduat getirisinden yapılan stopaj kesintisinin de net kazancı düşürdüğü unutulmamalı.

Dolar ve altın nasıl etkilenir?

Faiz indirimleri genellikle Türk lirası varlıkların cazibesini azaltan bir etki yaratıyor. Ancak piyasa beklenen ölçüde bir indirimi önceden fiyatladığı için sürpriz olmayan kararların kur üzerindeki etkisi sınırlı kalıyor. Asıl hareket, karar beklentilerden farklı çıktığında görülüyor. Altın fiyatlarında ise iç piyasadaki faizden çok ons altının küresel seyri ve dolar kuru belirleyici oluyor.

Karar metni de en az oran kadar önemli

Piyasa yalnızca açıklanacak orana bakmayacak. Kararla birlikte yayımlanacak metindeki ifadeler, yılın kalan bölümünde izlenecek yola ilişkin ipucu vermesi bakımından en az faiz oranı kadar önem taşıyor. Yatırımcılar, metinde enflasyon görünümü ve sıkı duruşun süresi hakkında kullanılacak cümlelere odaklanacak.